Hotline

0984363388

11/06/2021 - 9:15 AMThs.Bs Nguyễn Văn Thái 153 Lượt xem

ĐIỀU TRỊ ĐAU DO UNG THƯ

Hiểu biết về điều trị đau trong ung thư

1. KHÁI QUÁT ĐAU DO UNG THƯ

Đau là triệu chứng phổ biến của bệnh ung thư, người bệnh có thể chết vì suy kiệt, đau. Hiện nay đã có nhiều biện pháp giảm đau, có thể kiểm soát được trên 90% đau đớn do ung thư. Tuy nhiên, khi khảo sát tại Mỹ mới chỉ có 40% đau đớn do ung thư được điều trị đúng mức. Ở những nước đang phát triển và ở nước ta việc điều trị giảm đau mới chỉ là bước đầu, chưa được quan tâm đúng mức.

Một số khối u gây đau nhức rất sớm như u thần kinh, ung thư xương, u não. Đa số bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối bị đau đớn, 60-80% bị đau nặng. Nhiều bệnh nhân ung thư bày tỏ cảm giác không sợ chết bằng sự dằn vặt của đau đớn.

Đau do ung thư là đau mãn tĩnh, dai dẳng, có khi kéo dài vài tháng đến vài năm nếu như không có biện pháp kiềm chế.

2. CƠ CHẾ ĐAU DO UNG THƯ

Đau xuất hiện khi ung thư xâm lấn vào xương, thần kinh, phần mềm, tạng, đặc biệt trong ung thư vú, tiền liệt tuyến, phổi, thận, hắc tố. Khi có loét u, viêm xung quanh u đau tăng lên. Đôi khi đau do các biện pháp điều trị ung thư như: đau sau mổ lồng ngực, đau do viêm cơ bị xạ trị, đau do viêm các rễ thần kinh trong điều trị hoá chất.

Đau của các tạng có thể do khối u chèn ép hoặc bít tắc, thường hay gặp ở các tạng rỗng như tắc ruột, niệu quản. Đau tạng có thể đỡ khi dùng các thuốc chống đau thông thường. Trong trường hợp không đỡ phải điều trị chống chèn ép, bít tắc bằng phẫu thuật, xạ trị.

Đau nguồn gốc thần kinh gọi là đau loạn cảm hay lạc đường dẫn truyền vào do chấn thương các thần kinh ngoại vi. Loại đau này bỏng rát, như cắn xé da thịt, hay phối hợp với loạn cảm và tăng cảm. Loại đau này phải dùng các thuốc chống co thắt, chống âu sầu, thuốc tê hoặc các biện pháp phẫu thuật thần kinh mới cắt được.

Cảm giác đau của bệnh nhân ung thư chịu tác động bởi nhiều yếu tố tâm lý, xã hội. Vì vậy phải đánh giá đau trong một bối cảnh chung gọi là đau tổng thể.

3. CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ ĐAU DO UNG THƯ

Mối quan hệ giữa bệnh nhân và thầy thuốc: Đây là yếu tố quan trọng nhất. Đau là cảm giác chủ quan mà hiện nay chưa có test chẩn đoán và chưa có phương pháp để đo đếm. Thầy thuốc phải thực sự thông cảm với bệnh nhân, phải bỏ thì giờ lắng nghe, phải tin rằng đau đớn là thực sự, và cũng đảm bảo cho bệnh nhân rằng có thể khống chế được đau đớn đó. Một số phương pháp đánh giá đau như sau:

- Dựa vào các hình nét mặt để bệnh nhân đánh giá mức đau đớn của mình

- Dựa hoàn toàn vào chủ quan bệnh nhân qua hỏi về thời gian đau trong ngày, các giờ không đau, hoạt động hàng ngày và tác dụng phụ của thuốc.

- Dựa vào quan sát khách quan của thầy thuốc: Phải quan sát sự thiếu yên tĩnh, mất ngủ, kém ăn, liệt giường, sự phàn nàn của người nhà, những yêu cầu dùng thuốc của bệnh nhân.

- Dựa vào cả cảm giác chủ quan của bệnh nhân và sự quan sát khách quan của thầy thuốc. Phương pháp này hiện nay được dùng phổ biến nhất

Thăm dò diễn biến đau đớn: đánh giá về mức độ, vị trí, thời gian đau và thăm dò các hoạt động sinh hoạt hàng ngày như ngủ, ăn, hoạt động và giao tiếp. Cần lượng hoá mức độ đau và mức độ ảnh hưởng tới sinh hoạt hàng ngày bằng thang điểm từ 0-10.

Thăm dò hiệu quả giảm đau của các lý liệu pháp và thuốc: cùng với những tác dụng của thuốc, cần xác định thời gian tối đa giảm được đau và liều lượng của các loại thuốc thích hợp.

Để đánh giá đau chi tiết thường dựa vào bộ câu hỏi thang 10 điểm của nhóm nghiên cứu Madison.

4. NGUYÊN TẮC ĐIỀU TRỊ ĐAU DO UNG THƯ BẰNG THUỐC

- Bước đầu tiên là nắm bắt được bệnh sử chi tiết, khám xét bệnh nhân cẩn thận để xác định nguồn gốc của đau, mức độ đau:

+ Do ung thư gây ra, hoặc có liên quan đến ung thư, do điều trị ung thư hay do những rối loạn khác.

+ Do bộ phận nhận cảm đau, do bệnh thần kinh hoặc cả hai.

- Điều trị bắt đầu bằng giải thích tỉ mỉ và thực hiện các phương pháp kết hợp thể chất với tâm lý người bệnh. Các phương pháp điều trị có dùng thuốc và không dùng thuốc.

- Dùng thuốc có tác dụng giảm đau do ung thư phải được dùng đúng liều, đúng khoảng thời gian:

+ Đường uống là đường được ưa chuộng hơn cả khi dùng các thuốc giảm đau, bao gồm cả morphine.

+ Đối với đau kéo dài, thuốc nên được dùng đều đặn theo từng khoảng thời gian và không phải nhất thiết chỉ dùng khi cần.

- Điều trị chống đau theo bậc thang: Trừ khi bệnh nhân đau nặng, điều trị ban đầu thường dùng những thuốc không có opioid và điều chỉnh liều, nếu cần thiết có thể tăng đến liều lớn nhất:

+ Nếu dùng thuốc không có opioid không đủ để giảm đau, khi đó nên sử dụng 1 thuốc có opioid kết hợp với thuốc không có opioid.

+ Nếu khi dùng một thuốc có opioid cho trường hợp đau nhẹ đến đau vừa (ví dụ codein) không đủ để giảm đau trong thơi gian dài hơn, nên dùng một thuốc có opioid dùng cho trường hợp đau vừa đến đau nặng thay thế (ví dụ morphine).

Ba bậc thang của thuốc giảm đau

- Đối với từng cá thể: Liều đúng là liều có tác dụng giảm đau. Liều uống morrphine có thể trong phạm vi ít nhất là 5mg đến liều lớn nhất 1000mg.

- Các thuốc dùng cho điều trị hỗ trợ nên được dùng đúng chỉ định, có tác dụng hiệp đồng với thuốc giảm đau hay tác dụng đối ngược. Ví dụ thuốc an thần seduxen làm tăng tác dụng thuốc giảm đau loại không steroid. Ngoài ra, dùng thuốc điều trị các tác dụng phụ của thuốc giảm đau như táo bón do morphin, viêm dạ dày do thuốc giảm đau không phải steroid. Đối với đau do bệnh nhân thần kinh nên dùng phối hợp thuốc chống trầm cảm tricyclic hoặc một thuốc chống co giật.

- Quan tâm đến từng chi tiết: Cần theo dõi đáp ứng của bệnh nhân với điều trị để đảm bảo thu được hiệu quả cao nhất mà tác dụng phụ lại hạn chế ở mức thấp nhất nếu có thể.

- Đánh giá và điều trị đau do ung thư có kết quả nhất khi phối hợp với các phương pháp điều trị khác như phẫu thuật, xạ trị, hoá chất, corticoid, tâm lý trị liệu.

5. CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ CHỐNG ĐAUDO UNG THƯ KHÁC

- Xạ trị chống đau: Xạ trị là một trong những biện pháp chống đau có hiệu quả với ung thư, đặc biệt là những ung thư khu trú tại chỗ. Xạ trị vừa có tác dụng giảm đau tại u, vừa có tác dụng chống chèn ép, chống bít tắc (ung thư xương, di căn xương…). Với liều 30 Gy có thể khống chế trên 80% các loại đau tại xương.

- Hoá chất chống đau: Có tác dụng khống chế các triệu chứng đau, có hiệu quả phá huỷ các tế bào ung thư giảm bớt chèn ép. Sử dụng liều hoá chất thường thấp hơn so với liều điều trị triệt căn, có thể dùng đơn hoá chất hoặc đa hoá chất phối hợp. Thông thường dùng hoá chất có tác dụng phụ ít, dễ sử dụng (5FU, Cyclophosphamide dạng uống….).

- Thuốc chống hủy xương: Được sử dụng đối với trường hợp ung thư di căn vào xương, có tổn thương tiêu xương (Ví dụ: axit zoledronic với ung thư vú, ung thư tiền liệt tuyến di căn xương).

- Phẫu thuật triệu chứng: Với các trường hợp ung thư gây biến chứng mà không còn khả năng điều trị triệt để, lúc này phẫu thuật là phương pháp giải quyết nhanh nhất, hiệu quả nhất (Ví dụ: mở thông đại tràng trong ung thư đại tràng bị tắc ruột.)

 

Đánh giá: 

Điểm 5 /5 dựa vào 1 đánh giá
Gửi đánh giá của bạn về bài viết:    Gửi đánh giá
Tin liên quan

DẤU HIỆU NHẬN BIẾT UNG THƯ Ở TRẺ DẤU HIỆU NHẬN BIẾT UNG THƯ Ở TRẺ
Ung thư ở trẻ em thường hiếm gặp, tại Pháp mỗi năm có khoảng 2000 trẻ em mắc bệnh ung thư, tương ứng 01/600 trẻ. Ung thư trẻ em hay gặp nhất là bệnh của hệ...

CÁCH NHẬN BIẾT SỚM UNG THƯ VÒM MŨI HỌNG CÁCH NHẬN BIẾT SỚM UNG THƯ VÒM MŨI HỌNG
Ung thư vòm mũi họng gặp chủ yếu loại ung thư biểu mô không biệt hóa của vòm mũi họng (phân loại type 3 theo WHO hay UCNT: undifferentiated carcinoma of nasopharyngeal type)...

DẤU HIỆU NHẬN BIẾT VÀ CHẨN ĐOÁN BỆNH UNG THƯ DẤU HIỆU NHẬN BIẾT VÀ CHẨN ĐOÁN BỆNH UNG THƯ
Chẩn đoán bệnh ung thư cần phải tiến hành qua các bước chẩn đoán sơ bộ, chẩn đoán phân biệt, chẩn đoán xác định. Có nhiều phương pháp chẩn đoán mà giá...

QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA TẾ BÀO UNG THƯ QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA TẾ BÀO UNG THƯ
Ung thư là bệnh mạn tính. Mỗi loại ung thư đều trải qua nhiều biến cố theo thứ tự thời gian. Từ 1 tế bào, qua quá trình khởi phát dẫn đến những biến đổi...

NGUYÊN TẮC ĐIỀU TRỊ BỆNH UNG THƯ NGUYÊN TẮC ĐIỀU TRỊ BỆNH UNG THƯ
Ung thư có thể chữa khỏi nếu bệnh được phát hiện sớm. Hiện nhiều nước đã chữa khỏi được trên 50% cho toàn bộ bệnh ung thư và có những bệnh đạt trên...

UNG THƯ PHẦN MỀM - NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT UNG THƯ PHẦN MỀM - NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT
Ung thư phần mềm là những khối u xuất phát từ trung mô và mô liên kết (mô mỡ, mạch, bao hoạt dịch, cơ và vỏ thần kinh). Các khối u này hiếm gặp, chiếm 1% các...

CÁC TÁC NHÂN GÂY BỆNH UNG THƯ CÁC TÁC NHÂN GÂY BỆNH UNG THƯ
Những nghiên cứu đã chỉ ra những yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư của một người. Qua đó giúp phòng ngừa ung thư bằng cách giảm tiếp xúc với...

NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT VỀ XẠ TRỊ UNG THƯ NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT VỀ XẠ TRỊ UNG THƯ
Xạ trị là phương pháp sử dụng các tia bức xạ ion hoá có năng lượng cao. Đó là các sóng điện từ (tia X, tia Gamma,...) hoặc các hạt nguyên tử (electron, nơtron...)...

UNG THƯ TUYẾN NƯỚC BỌT MANG TAI ẢNH HƯỞNG TỚI CUỘC SỐNG NHƯ THẾ NÀO UNG THƯ TUYẾN NƯỚC BỌT MANG TAI ẢNH HƯỞNG TỚI CUỘC SỐNG NHƯ THẾ NÀO
cổ thường bị khô miệng. Có một cái miệng khô có thể không thoải mái. Nó cũng có thể dẫn đến nhiễm trùng thường xuyên trong miệng, sâu răng và các vấn đề...

UNG THƯ DA: BẠN ĐÃ LẮNG NGHE CƠ THỂ CẦU CỨU UNG THƯ DA: BẠN ĐÃ LẮNG NGHE CƠ THỂ CẦU CỨU
Ung thư da - sự phát triển bất thường của các tế bào da - thường phát triển nhất trên da tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Nhưng dạng ung thư phổ biến này cũng...

Chia sẻ bài viết: 



Bình luận:

PHẪU THUẬT TẠO HÌNH LỖ MŨI HẠT CHANH PHẪU THUẬT TẠO HÌNH LỖ MŨI HẠT CHANH
Người Châu Á nói chung và người Việt Nam nói riêng thường có trụ mũi ngắn, sống mũi thấp, tẹt; lỗ mũi rộng, hếch, điều này khiến cấu tạo khuôn mặt mất...

UNG THƯ TUYẾN GIÁP ĂN GÌ | DINH DƯỠNG CHO NGƯỜI BỊ UNG THƯ TUYẾN GIÁP UNG THƯ TUYẾN GIÁP ĂN GÌ | DINH DƯỠNG CHO NGƯỜI BỊ UNG THƯ TUYẾN GIÁP
Ung thư tuyến giáp là căn bệnh có thể sống chung đến già nhưng cần có chế độ sinh hoạt lành mạnh và lựa chọn thực phẩm đúng, đủ. Mời bạn đọc theo dõi...

CẢNH BÁO UNG THƯ TRÊN THẾ GIỚI CẢNH BÁO UNG THƯ TRÊN THẾ GIỚI
Ung thư là tên gọi chung của một tập hợp các bệnh có liên quan. Trong bất kỳ bệnh ung thư nào cũng đều có sự xuất hiện những tế bào bất thường, những tế...

DẤU HIỆU NHẬN BIẾT UNG THƯ Ở TRẺ DẤU HIỆU NHẬN BIẾT UNG THƯ Ở TRẺ
Ung thư ở trẻ em thường hiếm gặp, tại Pháp mỗi năm có khoảng 2000 trẻ em mắc bệnh ung thư, tương ứng 01/600 trẻ. Ung thư trẻ em hay gặp nhất là bệnh của hệ...

CÁCH NHẬN BIẾT SỚM UNG THƯ VÒM MŨI HỌNG CÁCH NHẬN BIẾT SỚM UNG THƯ VÒM MŨI HỌNG
Ung thư vòm mũi họng gặp chủ yếu loại ung thư biểu mô không biệt hóa của vòm mũi họng (phân loại type 3 theo WHO hay UCNT: undifferentiated carcinoma of nasopharyngeal type)...

DẤU HIỆU NHẬN BIẾT VÀ CHẨN ĐOÁN BỆNH UNG THƯ DẤU HIỆU NHẬN BIẾT VÀ CHẨN ĐOÁN BỆNH UNG THƯ
Chẩn đoán bệnh ung thư cần phải tiến hành qua các bước chẩn đoán sơ bộ, chẩn đoán phân biệt, chẩn đoán xác định. Có nhiều phương pháp chẩn đoán mà giá...

TỪ TRÁI TIM ĐẾN TRÁI TIM TỪ TRÁI TIM ĐẾN TRÁI TIM
Cảm ơn bác sĩ và đội ngũ ekip mổ của bệnh viện Ung bướu Hưng Việt đã cho mình tìm lại ánh sáng ở cuối đường hầm. Cảm ơn vì đã luôn tạo cho mình động...

Khi nào cần tầm soát ung thư thực quản – dạ dày – đại trực tràng ở người trẻ tuổi? Khi nào cần tầm soát ung thư thực quản – dạ dày – đại trực tràng ở người trẻ tuổi?
Khi nào cần tầm soát ung thư thực quản – dạ dày – đại trực tràng ở người trẻ tuổi?

ĐIỀU TRỊ THÀNH CÔNG CA VIÊM GAN B BIẾN CHỨNG XƠ GAN, TỪNG CHỮA NHIỀU NƠI THẤT BẠI ĐIỀU TRỊ THÀNH CÔNG CA VIÊM GAN B BIẾN CHỨNG XƠ GAN, TỪNG CHỮA NHIỀU NƠI THẤT BẠI
ĐIỀU TRỊ THÀNH CÔNG CA VIÊM GAN B BIẾN CHỨNG XƠ GAN, TỪNG CHỮA NHIỀU NƠI THẤT BẠI

 Địa chỉ:

Số 251 đường Thanh Niên, TP.Hải Dương, Tỉnh Hải Dương.

Bệnh Viện ung bướu Hưng việt - số 40 Đại Cồ Việt, Hai Bà Trưng, Hà Nội.

Điện thoại: 0984363388

Email: bacsithaiubqd@gmail.com

Fanpage

 

Bản quyền thuộc về PHẪU THUẬT UNG THƯ | CHUYÊN GIA TẠO HÌNH VÀ THẨM MỸ | Thiết kế bởi: Hpsoft.vn