CHỈ ÁP DỤNG ĐÚNG 2 BƯỚC SẼ NGĂN NGỪA ĐƯỢC BỆNH UNG THƯ: BẠN CÓ TIN?

Ngày 2022-06-02 04:09:42 Ban Biên tập Lượt xem : 859

DỰ PHÒNG UNG THƯ

 

Mặc dù gần đây có nhiều tiến bộ trong chẩn đoán và điều trị bệnh ung thư cũng như sự hiểu biết về nguyên nhân và cơ chế sinh bệnh, nhưng số mắc và tử vong do ung thư còn rất lớn. Ngay cả khi việc phát hiện sớm đã có hiệu quả, nhiều bệnh nhân được cứu sống hơn thì hậu quả về tài chính, thể xác và tình cảm vẫn bao trùm quãng đời còn lại của người bệnh.

Những thành công của y học hiện đại chống lại các bệnh nhiễm trùng, nguyên nhân chính gây tử vong trong quá khứ chủ yếu nhờ vào những biện pháp y tế công cộng hơn là tìm thêm những thuốc kháng sinh hữu hiệu. Do đó việc phòng ngừa ban đầu đối với bệnh ung thư là biện pháp tích cực hơn là chẩn đoán và điều trị.

1. KHÁI NIỆM VỀ DỰ PHÒNG UNG THƯ

Dự phòng ung thư bao gồm phòng bệnh bước 1, bước 2, bước 3 trong đó quan trọng là bước 1 và bước 2.

1.1. Phòng bệnh bước 1

Là phòng ngừa ban đầu nhằm cố gắng loại trừ hoặc giảm tối đa sự tiếp xúc với các chất gây ung thư để phòng không cho xảy ra sự khởi phát và khởi động bệnh ung thư như không hút thuốc, không uống rượu, bảo hộ lao động tốt khi làm công tác phóng xạ.

Đây là bước phòng bệnh tích cực nhất.

Các nhà dịch tễ học đã ước tính có khoảng 80% các bệnh ung thư là do các nguyên nhân môi trường. Vì vậy đây là một tín hiệu lạc quan cho việc phòng ngừa ung thư.

1.2. Phòng bệnh bước 2

Là sàng lọc và phát hiện sớm những dấu hiệu của bệnh, thậm chí những dấu hiệu của một tình trạng tiền ung thư như sàng lọc phát hiện ung thư cổ tử cung, ung thư vú, ung thư đại trực tràng...

Quá trình sàng lọc này chỉ có hiệu quả ở trên một số bệnh có những phản ứng (test) đặc hiệu, nhưng là chiến lược duy nhất có khả năng làm giảm tỷ lệ tử vong trong ung thư.

Việc thực hiện đòi hỏi phải động viên các cán bộ y tế, chuyên gia dịch tễ học và thống kê.

1.3. Phòng bệnh bước 3

Là tìm biện pháp điều trị có kết quả nhằm mục đích kéo dài số năm sống thêm của bệnh nhân.

2. NHỮNG VẤN ĐỀ CỤ THỂ CẦN PHẢI LÀM TRONG DỰ PHÒNG UNG THƯ BƯỚC 1

Muốn dự phòng ung thư tốt nhất phải có chiến thuật dự phòng và phải dựa vào 2 yếu tố dịch tễ học và nguyên nhân sinh ung thư.

2.1. Dịch tễ học ung thư

Áp dụng biện pháp dự phòng cho những loại ung thư có tỷ lệ mắc bệnh cao trong cộng đồng.

2.2. Những nguyên nhân gây ung thư

a. Hút thuốc lá:

- Gây 30% ung thư các loại, trong đó 90% ung thư phổi, 75% ung thư miệng, thanh quản, thực quản, 5% ung thư bàng quang.

- Nguy cơ gây ung thư tăng theo thời gian hút thuốc, hút thuốc lá thụ động cũng là một yếu tố nguy cơ.

- Do đó cần phải:

+ Tuyên truyền tác hại của thuốc lá

+ Chống hút thuốc lá nơi công cộng

+ Khuyên những người đang hút thuốc ngừng hút thuốc

+ Hỗ trợ cho người bệnh ngừng hút

+ Tổ chức thăm khám theo dõi định kỳ

Chú ý tuyên truyền đối với những thanh thiếu niên chưa bao giờ hút thuốc, phụ nữ mang thai.

b. Dinh dưỡng:

- Yếu tố dinh dưỡng được xếp là nguyên nhân quan trọng thứ hai gây bệnh ung thư.

- Tránh ăn nhiều mỡ, gia vị, ăn các loại thức ăn bị mốc (trong đó sản sinh chất aflatoxin gây ung thư) và tránh uống nước hoặc ăn thức ăn quá nóng.

- Rượu: gây ung thư gan, khoang miệng, thực quản và phần trên thanh quản. Quan tâm hơn cả là mối liên kết giữa thuốc lá và rượu có tác dụng cộng hưởng trên ung thư vùng đầu - cổ.

- Cân bằng dinh dưỡng trong khẩu phần ăn

- Cần tăng cường ăn nhiều hoa quả, rau và các loại vitamin. Các chất vitamin nhất là β Carôten trong các rau quả màu đỏ (cà rốt, cà chua...) có tính chất chống ung thư.

c. Tia xạ:

Bức xạ cực tím (UV) do phơi nắng quá độ được xem là tác nhân gây ung thư da (có và không có sắc tố). Cẩn thận che chắn đầy đủ khi làm công tác X quang, phóng xạ, tránh phơi nắng quá lâu

d. Các virut:

Một số virut được biết là nguyên nhân gây ung thư ở người, virut viêm gan B, virut Epstein - Barr, virut bướu gai (HPV) và virut gây bệnh bạch cầu dòng lympho T ở người (HTLV). Vì vậy để phòng nhiễm virut viêm gan bằng cách tiêm chủng vacxin, ung thư cổ tử bằng cách tiêm vacxin phòng một số typ HPV đặc biệt là typ 16, 18, 31 và 45.

e. Tác dụng phụ do dùng thuốc:

Rất cẩn thận khi dùng thuốc nội tiết nữ, các chất chống ung thư nhóm có nhân Alkyl, đối với trẻ em cần tuyệt đối tránh.

f. Yếu tố di truyền:

Tiền sử gia đình cũng xem là yếu tố nguy cơ của một số loại ung thư như ung thư vú, ung thư đại trực tràng, ung thư võng mạc mắt, bệnh khô da nhiễm sắc tố. Ở một số nước có phòng khám gen để tìm gen gây ung thư.

Phòng bệnh bằng một số biện pháp như bệnh xơ da nhiễm sắc thì không nên ra ánh nắng hoặc cắt polyp, cắt đại tràng trong bệnh đa polyp gia đình.

g. Nguyên nhân khác:

- Sinh đẻ có kế hoạch và vệ sinh sinh dục, quan hệ tình dục an toàn

- Phòng bệnh nghề nghiệp và môi trường xung quanh: chống ô nhiễm không khí, nước sinh hoạt, nước thải,…

3. DỰ PHÒNG UNG THƯ BƯỚC 2

Sàng lọc là cách đánh giá mỗi cá thể hay cộng đồng khoẻ mạnh về mặt lâm sàng, nhằm phát hiện ung thư tiền ẩn hay thương tổn tiền ung thư để điều trị khỏi. Mục tiêu của sàng lọc nhằm giảm tỷ lệ tử vong do ung thư.

3.1. Những nguyên tắc sàng lọc ung thư

Nguyên tắc sàng lọc trước tiên phụ thuộc vào bệnh ung thư: dịch tễ học, sinh bệnh học, chẩn đoán và điều trị.

- Dịch tễ: bệnh ung thư sàng lọc phải là bệnh phổ biến và là nguyên nhân ảnh hưởng đến sức khoẻ cộng đồng. Sàng lọc phải làm giảm tỷ lệ tử vong về mặt dịch tễ.

- Lịch sử tự nhiên: ung thư sàng lọc phải có giai đoạn tiền lâm sàng kéo dài, có thể phát hiện trước khi có các triệu chứng hoặc di căn của bệnh.

- Điều trị: bệnh ung thư sàng lọc chỉ có ý nghĩa khi bệnh điều trị có kết quả ở giai đoạn sớm.

- Chẩn đoán: bệnh ung thư muốn sàng lọc có thể phát hiện bằng khám lâm sàng hoặc cận lâm sàng được gọi là test sàng lọc.

3.2. Các tiêu chuẩn của test sàng lọc ung thư

- Test sàng lọc phải đơn giản, thích hợp, được bệnh nhân và cộng đồng chấp nhận.

- Giá thành hạ.

- Ít tác dụng phụ.

- Độ nhạy (khả năng phát hiện ung thư đặc hiệu), độ đặc hiệu (khả năng loại trừ ung thư tốt), dự báo dương tính càng cao càng tốt.

Trong thực tế chúng ta rất mong muốn độ nhạy và độ đặc hiệu của xét nghiệm cao, nhưng khi độ nhạy tăng lên thì độ đặc hiệu sẽ giảm đi. Chính vì vậy một test lý tưởng có thể áp dụng vào sàng lọc thì phải đảm bảo độ nhạy và độ đặc hiệu trên 80%.

3.3. Ưu, nhược điểm của sàng lọc ung thư

- Ưu điểm:

+ Phát hiện sớm ung thư.

+ Giảm tử vong do ung thư.

+ Kéo dài thời gian sống.

+ Tăng tỷ lệ bệnh nhân được điều trị bảo tồn.

+ Yên tâm loại trừ ung thư.

- Nhược điểm:

+ Phiền toái của các test sàng lọc

+ Dương tính giả dẫn đến can thiệp không cần thiết, gây lo lắng.

+ Âm tính giả dẫn đến bỏ sót ung thư.

+ Tốn kém kinh tế.

Đăng ký khám, tư vấn

Tại sao nên chọn bệnh viện đa khoa Nguyenvanthai

Bệnh viện đa khoa nhiều năm kinh nghiệm.
Đội ngũ giáo sư, bác sĩ đầu ngành
Đội ngũ giáo sư, bác sĩ đầu ngành
Cơ sở vật chất hiện đại
Áp dụng thanh toán bảo hiểm y tế lên tới 100%
Quy trình khám chữa bệnh nhanh chóng
Chi phí khám chữa bệnh hợp lý.

Tin cùng chuyên mục

DINH DƯỠNG TRONG THỜI GIAN ĐIỀU TRỊ UNG THƯ

Đảm bảo một tình trạng sức khỏe tốt, chế độ dinh dưỡng phù hợp là cơ sở giúp cơ thể bạn hồi phục một cách tốt nhất sau mỗi đợt truyền hóa chất, chuẩn bị sẵn sàng cho đợt điều trị tiếp theo.
Ngày 2022-06-22 23:03:35

THÓI QUEN ĂN UỐNG CÓ THỂ LÀM TĂNG NGUY CƠ MẮC BỆNH UNG THƯ CỦA BẠN

Căn bệnh ung thư ngày càng trở thành nỗi ám ảnh đối với mỗi người. Bên cạnh những mối lo về nguy cơ gây ung thư từ những thực phẩm bẩn, sử dụng các phụ gia độc hại, thậm chí, không ít những món ăn trong bữa cơm thường nhật, món khoái khẩu của không ít người trong số chúng ta, cũng có thể chứa những chất hoá học có khả năng kích thích, thúc đẩy sự xuất hiện các tế bào ung thư trong cơ thể..
Ngày 2022-06-18 15:32:56

MÁCH BẠN CHẾ ĐỘ DINH DƯỠNG DÀNH CHO NGƯỜI UNG THƯ TUYẾN GIÁP

Bệnh nhân đang điều trị ung thư tuyến giáp với phương pháp phóng xạ sau phẫu thuật thường ảnh hưởng rất nhiều đến việc ăn uống. Bên cạnh việc khó khăn....
Ngày 2022-03-08 04:35:33

CÁCH NHẬN BIẾT BIỂU HIỆN BỆNH UNG THƯ CỔ TỬ CUNG

Ung thư cổ tử cung là bệnh hay gặp ở phụ nữ lớn tuổi, đẻ nhiều, mức sống thấp, vệ sinh cá nhân và tình dục kém, quan hệ với nhiều bạn tình.
Ngày 2022-06-02 04:08:13

CHỈ ÁP DỤNG ĐÚNG 2 BƯỚC SẼ NGĂN NGỪA ĐƯỢC BỆNH UNG THƯ: BẠN CÓ TIN?

Những thành công của y học hiện đại chống lại các bệnh nhiễm trùng, nguyên nhân chính gây tử vong trong quá khứ chủ yếu nhờ vào những biện pháp y tế công....
Ngày 2022-06-02 04:09:42

PHẪU THUẬT TẠO HÌNH LỖ MŨI HẠT CHANH

Người Châu Á nói chung và người Việt Nam nói riêng thường có trụ mũi ngắn, sống mũi thấp, tẹt; lỗ mũi rộng, hếch, điều này khiến cấu tạo khuôn mặt mất....
Ngày 2021-12-03 02:16:08